نکاتی چند در مورد طراحی سوال امتحانی

الف(ملاک های فنی
1. سوالات باید از آسان به مشکل تنظیم شوند.
2. از انواع سوالات استفاده شود . ) چند گزینه ای - جور کردنی - کامل کردنی -درست یا نادرست - سوال کوتاه پاسخ تشریحی با جدول مشخص)
3. سوالات هم نوع پشت سرهم قرار گیرند.
4. هر سوال یک هدف آموزشی را بدون تکرار بسنجد .
5. هر سوال بطور مستقل فقط یک هدف آموزشی را بسنجد .
6. سوال باید با بارم مورد نظر تناسب داشته باشد.
7. در تدوین سوالات بودجه بندی کتاب رعایت شود.
8. سوالات باید راهنمای پاسخ سئوال دیگر نباشند.
9. سوالات باید با عباراتی دقیق و گویا و به دور از ابهام طرح شوند.
11 . برای سوالات انشائی دامنه و حد در نظر گرفته شود.

. از نظر علمی باید سوالات صحیح طرح شوند.
12 . دقت در توزیع بارم به قسمتهای مختلف سئوال
13 . سوالات دارای قوه تمیز باشند.
14 . سوالات باید دارای اعتبار و روایی باشند.
15 . متن سوال برای همه دانش آموزان یک مفهوم را القا کند.
16 . متن سوال با شکل و نمودار جدول ) در صورت استفاده ( مطابقت داشته باشند.
17 . در صورت امکان توضیحات ضروری در متن سوال آورده شود و داخل پرانتز درج نگردد.
18 . با به کار بردن افعال صحیح انتظار خود را از دانش آموزان مشخص کند و درصورت لزوم واحد مقیاس و میزان دقت در پاسخگویی بازگو شود.
19 . از به کاربرد کلمات منفی در جملات خودداری شود در صورت به کار بردن کلمات منفی زیر آن خط بکشید.
21 . از بکار بردن کلمات منفی در منفی پرهیز شود. مثلاً ) نادرست نیست (
21 . ملاک پاسخگویی مشخص گردد . ) شباهت ها و تفاوتها (
22 . سوال طرح شده در بین مصححین با اختلاف نظر نباشد.
23 . سوالات کوتاه پاسخ با بلی یا خیر با کلماتی مانند چرا چگونه تکمیل شوند.
24 . طول متن با پاسخ متناسب باشد بطوریکه متن سوال خیلی طولانی و پاسخ آن دو کلمه نباشد.
25 . طرح سوال چند مرحله ای فقط در مراحل زیر بلا مانع است:
أ. در صورتی رسیدن تدریجی به یک هدف مطرح باشد.
ب. بخشهای یک سوال به یک هدف کلی مربوط باشند.
ج. در سوالهای چند مرحله ای همه مراحل یک جواب نداشته باشد.
د. پاسخ هر قسمت جدا از قسمت دیگری باشد.
ه. بندهای مختلف یک سوال چند مرحله ای با حروف الفبا مشخص باشد.
26 . سوالات مستقل از یکدیگر طرح شوند تا جواب دادن به یک سوال منوط به پاسخ دادن به سوال های دیگر نباشد

. اگر سوالی برای رسیدن به جواب صحیح چند راه حل داشته باشد برای هر راه حل بارم بندی جداگانه منظور شود.
28 . در سوالات چهار گزینه ای فقط یک جواب کاملاً درست باشد.
29 . در سوالات چهار گزینه ای تعداد جواب های درست برای بندهای )الف - ب - ج - د ( به یک نسبت در نظر گرفته شوند. مثلاً اگر 41 سئوال طرح
11 گزینه : ج( ) 11 گزینه : د( درست باشد و در بین سوالات پخش گردد. ) ( گردد : ) 11 گزینه : الف) ( 11 گزینه : ب 11
31 . در سوالات نقطه چینی - نقطه چین اول یا آخر جمله نباشد و سعی شود نقطه چین نکته بارز سوال باشد .
31 . سعی شود در سوالات چهار گزینه ای برای پاسخ ها ، کلمه هیچکدام و یا همه موارد و موارد ) الف - ب ( ) الف- ج( و یا ) ب - ج ( استفاده نشود .
32 . اگر سوالات برای یک منطقه یا استان یا کشور است توسط دو نفر طرح گردند در صورتی که طراح یک نفر باشد مجدّداً به فاصله یک روز سوالات را
مورد بررسی قرار دهیم .
33 . جدول حیطه هدف برای سوالات در نظر گرفته شود.
34 . سوالات در فیش های به صورت زیر نوشته شوند سپس پاک نویس گردند :
سوال مشخصات :
فصل :
حیطه :
ضریب دشواری :
بارم :
بارم وقت :
نوع سوال :
35 . از سوالات انتخابی پرهیز شود .
36 . از سوالهای گمراه کننده پرهیز شود.
37 . در سوالات چهار گزینه ای ، گزینه های یک سوال با هم تجانس داشته باش

ب( رعایت سطوح حیطه شناختی
دانش - درک و فهم - کاربرد - تجزیه و تحلیل - ترکیب - ارزشیابی تا حدودی درصد های طراحی سوال به قرار زیر باشد :
» دانش 15 درصد - درک و فهم 21 درصد - کاربرد 31 درصد - تجزیه و تحلیل 15 درصد - ترکیب 11 درصد - ارزشیابی 11 درصد «
ج( ملاکهای مشخصات ظاهری سوالات
در سر برگ سوالات امتحانی مشخصات زیر ثبت شود :
1. نام و نام خانوادگی - نام درس – نام آموزشگاه - نام استان – نام منطقه
2. نوبت امتحانی – مدت امتحان – تعداد صفحات سوالات – شماره کارت – تاریخ امتحان
3. در نظر گرفتن فضای کافی و مناسب برای پاسخگویی به سوالات.
4. سوالات باید خوانا باشند از نظر کیفیت و تکثیر.
5. درج بارم سوال درسمت چپ ورقه
6. تطابق نمره سوالات با نمره اختصاص یافته به عنوان مثال اگر امتحان 21 نمره ای است به همان اندازه 21 نمره نه کم و نه زیاد در نظر
گرفته شود.
د( ملاکهای شیوه نگارش سوالات
1. محفوظ ماندن سوالات از غلط های املایی
2. رعایت نقطه گذاری و علامت گذاری و رسم الخط صحیح.
3. از جملات کوتاه و روان استفاده شود.
4. رعایت نکات دستوری در تهیه و تنظیم سوالات
منبع : دفتر ریاضی

بودجه بندی پیشنهادی ریاضی هفتم و هشتم و نهم...